บทคัดย่อ

งานก่อสร้างส่วนใหญ่เป็นงานกลางแจ้งได้รับผลกระทบจากสภาพอากาศ โดยเฉพาะอุณหภูมิ ความชื้นสัมพัทธ์ และดัชนีความร้อน ที่มีอิทธิพลต่อสุขภาพ ความปลอดภัย และผลิตภาพแรงงาน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยสภาพอากาศกับผลิตภาพแรงงาน ขอบเขตการศึกษาครอบคลุมกิจกรรมก่อสร้าง 6 ประเภท โดยมีการเก็บข้อมูลภาคสนามรวมทั้งสิ้น 20 ชุดข้อมูล ในโครงการโครงสร้างพื้นฐานด้านถนน สะพาน และระบบระบายน้ำ การเก็บข้อมูลดำเนินการในพื้นที่ก่อสร้างจริง โดยบันทึกข้อมูลสภาพอากาศควบคู่กับการวัดผลิตภาพแรงงานในแต่ละช่วงเวลา วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการคำนวณผลิตภาพแรงงาน ดัชนีความร้อน (Heat Index) สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สันและการถดถอยเชิงเส้น ผลการศึกษาพบว่าผลิตภาพแรงงานแตกต่างกันตามลักษณะกิจกรรม และมีความสัมพันธ์กับอุณหภูมิ ความชื้น และดัชนีความร้อน(Heat Index)  โดย Heat Index อยู่ในช่วงประมาณ 32–38°C ซึ่งจัดอยู่ระดับ “ระวังมาก” ส่งผลให้แรงงานมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะลมแดด  ตะคริวจากความร้อน และอาการอ่อนเพลียจากความร้อน และพบว่าผลิตภาพแรงงานมีแนวโน้มลดลงเฉลี่ยร้อยละ 25-30 เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น โดยเฉพาะกิจกรรมที่ใช้แรงงานคนเป็นหลัก เช่น งานถมดินและงานเทคอนกรีต ขณะที่งานตอกเสาเข็มซึ่งพึ่งพาเครื่องจักรเป็นหลักได้รับผลกระทบน้อยกว่า ผลการศึกษานี้สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการวางแผนตารางเวลาทำงาน การจัดสรรแรงงาน และกำหนดแนวทางลดผลกระทบจากสภาพอากาศ เพื่อเพิ่มผลิตภาพ ลดต้นทุน และยกระดับความปลอดภัยของแรงงานก่อสร้างในประเทศไทย

คำสำคัญ: ผลิตภาพแรงงาน, สภาพอากาศ, ดัชนีความร้อน, ความชื้นสัมพัทธ์, การถดถอยเชิงเส้น

Abstract

 Most construction activities are conducted outdoors; as a result, they are influenced by weather conditions, particularly temperature, relative humidity, and the heat index, which affect workers’ health, safety, and productivity. This study aimed to examine the relationship between key weather factors and labor productivity. The scope encompassed six types of construction activities within infrastructure projects, including roads, bridges, and drainage systems. Field data were collected from a total of 20 datasets at actual construction sites by recording weather conditions alongside labor productivity measurements over different time periods. The analysis was conducted using labor productivity calculations, Heat Index evaluation, and linear regression analysis. The results indicated that labor productivity varied depending on the type of activity and was significantly related to temperature, humidity, and the heat index. During the study, the Heat Index remained within the range of 32–38°C, which is classified as the "Extreme Caution" level, posing risks of heatstroke, heat cramps, and heat exhaustion to workers. Furthermore, the findings revealed that labor productivity tended to decline by an average of 25-30% as temperatures increased. Labor-intensive activities, such as earth filling and concrete pouring, showed a clear decline in productivity as the temperature and heat index rose, whereas pile driving operations, which rely primarily on machinery, were less affected. The findings of this study can serve as a basis for work schedule planning, labor allocation, and the development of mitigation strategies to reduce the impact of weather conditions, thereby enhancing productivity, reducing costs, and improving construction worker safety in Thailand.

Keywords: Labor Productivity, Weather Conditions, Heat Index, Relative Humidity, Heat Stress